Referentiekader voor onderwijskwaliteit
Impuls nr 3 jaargang 56 - Jan Bonne
Jan Bonne | Redactiesecretaris Impuls
Beste lezer,
Benieuwd naar wat er in Impuls 56/3 staat? Hieronder vind je een korte inhoud van de artikelen.
In dit nummer bieden we je enkele interessante bijdragen over het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit. Het is immers 10 jaar geleden dat dit referentiekader zijn ingang vond.
De rode draad door de meeste artikelen in Impuls 56/3 heeft te maken met curriculumimplementatie met aandacht voor het kennisrijk curriculum dat er met rasse schreden in het basis- en het secundair onderwijs aankomt.
Els Tanghe promoveerde in februari 2025 aan de Universiteit Antwerpen tot Doctor in de onderwijswetenschappen op een onderzoek naar de effectiviteit van professionalisering voor schoolleiders. In het ‘Nieuws uit de onderzoekswereld’ biedt ze samen met Wouter Schelfhout een kader en concrete handvatten om effectieve professionaliseringstrajecten voor kwaliteitsvol onderwijs vorm te geven en het kan dus ook toegepast worden op het (leren) voeren van een schoolbeleid gelinkt aan het werken aan een kennisrijk curriculum.
In ‘Academicus aan het woord’ geven we graag het woord aan Philippe Noens die verbonden is als docent-onderzoeker aan zowel de opleiding Gezinswetenschappen als het Kenniscentrum Gezinswetenschappen (Hogeschool Odisee). In dit artikel fileert hij de roep om ‘meer orde, rust en structuur’ in het onderwijs en het pleidooi voor een ‘kennisrijk curriculum’. Hoe spreken en schrijven beleidsmakers en wetenschappelijke woordvoerders erover? Welk vertoog hanteren ze? Hij biedt ze stevig weerwerk met een aantal interessante inzichten, relevante referenties en aandacht voor de ‘vergeten’ pedagogiek.
In ‘Scholen in verandering’ krijgen we verslag van een gastles die Ann Scheys en Niels Grosemans, coördinerend directeurs van scholengroep ADITE gaven aan de studenten van de nieuwe master Basisonderwijs aan de VUB. In dit boeiend gesprek waren de studenten, die het vak Bruggen voor professionele ontwikkeling volgen, getuige hoe schoolleiders curriculum-implementatie (bv. begrijpend lezen en het kennisrijk curriculum) introduceren in hun school. Krachtig bovenschools leiderschap speelt daarbij een belangrijke rol. Maak kennis met een praktijkverslag als voorbereiding voor deze toekomstige masters in het BaO.
We hebben en hadden het al vaak in ons tijdschrift over het realiseren van kwaliteitsvol onderwijs. We wisten als we bij Maarten Vansteenkiste aankloppen voor onze rubriek ‘Vragen aan professionals’ dat hij motivatie als motor van kwaliteitsvol onderwijs zou aanwijzen. Daarvoor kent hij het ABC van motivatie en de zelfdeterminatietheorie te goed. Hij publiceerde over het onderwerp, deed uitgebreid onderzoek en werd al diverse keren als 'higly cited researcher' erkend.
In dit interview doet hij nog eens uitgebreid zijn inzichten over de motivatietheorie uit de doeken en linkt die ook aan discipline en zelfdiscipline, aan kwaliteitsverhoging door een kennisrijk curriculum met striktere minimumdoelen, aan zelfstandig en zelfsturend leren. Maar hij biedt in dit uitgebreid interview ook een bredere kijk, want motivatie speelt niet alleen in onderwijs, maar in vele levensdomeinen een belangrijke rol.
In ‘Impulsen’ bespreekt Roger Standaert Leren in maatschappelijk betrokken onderwijs. Basisinzichten voor leraren nu en in de toekomst in een redactie van Jan Elen, Andy Thys – grondig herzien en herwerkt - en Kathy Vincent las Lesgeven vanuit verbondenheid, functies, pedagogiek en didactiek van het volwassenenonderwijs van Peter Verluyten – lezenswaardig voor een breed leespubliek. Een interessante professionaliseringstip omtrent directeur worden, toegelicht door Geert Breine, sluit onze impulsen af.
Onze Beleidswatcher was begin de jaren tachtig van de vorige eeuw niet alleen getuige van onderwijsvernieuwing, maar ook ontwerper toen er flink aan de vormgeving van het onderwijs werd gesleuteld. Hij kent de literatuur daaromtrent én de praktijk. Zoveel jaren later deelt hij zijn ervaring daaromtrent en zijn inzichten: welke klippen dienen genomen te worden en hoe krijg je de gewenste verandering in de praktijk ingebed? Hij geeft illustraties van innovaties, hij stelt vast dat die niet neutraal zijn, hij wijst op de fouten die in het verleden gemaakt zijn en de lering die eruit getrokken is. Tot slot roept hij op om zuinig met onderwijsinnovaties om te springen.
In de ‘Uitsmijter’ van dit nummer nodigen we jullie uit op het symposium van Impuls ‘Vrijheid van onderwijs. Een evenwicht in kantelmodus’ op woensdag 22 april 2026 om 13.30u in het Consciencegebouw in Brussel.
Veel leesplezier,
Jan Bonne
Redactiesecretaris Tijdschrift Impuls
Sinds jaargang nr. 53 verschijnt Impuls - Onderwijstijdschrift voor leidinggevenden bij uitgeverij Gompel & Svacina
Doe je zelf en je team een cadeau met een abonnement op Impuls
De rechtstreekse link naar een abonnement is: https://gompel-svacina.eu/product/impuls-abo/
Lees IMPULS – Onderwijstijdschrift voor leidinggevenden
Je onderwijsteam enthousiasmeren en engageren is cruciaal. Impuls helpt daarbij. Het biedt als enige onafhankelijk tijdschrift ter zake een waardevolle ondersteuning aan schoolleiders. Impuls publiceert vier keer per jaar artikelen, interviews, recensies en achtergrondinformatie over schoolleiderschap. Tussentijdse blogberichten geven kritische opinies bij de actualiteit.
Abonneren op het tijdschrift IMPULS:
Reacties
Een reactie posten